Pożyczka a kredyt – najważniejsze różnice

Kredyt i pożyczka to dwa różne produkty finansowe. Choć zdarza się, że klienci utożsamiają te dwa produkty, to jednak różnią się one w kilku ważnych kwestiach. Dowiedz się, co to jest kredyt i pożyczka oraz poznaj podstawowe podobieństwa i różnice między nimi.

Czym jest kredyt bankowy?

Definicja kredytu bankowego znajduje się w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku o Prawie Bankowym. Zgodnie z art. 69 tej ustawy, kredyt bankowy to pisemna umowa między bankiem a klientem, na podstawie której bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy (klienta) określoną kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na konkretny cel oraz na ustalony czas. Natomiast kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, jej zwrotu wraz z odsetkami w określonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Prawo Bankowe jednoznacznie wskazuje, że tylko banki i SKOK-i mogą udzielać kredytów¹.

Warto też podkreślić, że bank udzieli kredytu klientowi, który ma odpowiednią zdolność kredytową oraz dobrą historię w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). Każdy wniosek o kredyt jest skrupulatnie analizowany w celu sprawdzenia, czy kredytobiorca ma warunki do terminowej spłaty.

Sprawdź ofertę Kredytu online

Sprawdź

Umowa kredytowa nakłada na kredytobiorcę pewne obowiązki. Należą do nich przede wszystkim terminowy zwrot kwoty kredytu wraz z odsetkami i opłatami oraz korzystanie z przyznanych środków zgodnie z warunkami umowy. W przypadku kredytu zwrot środków odbywa się najczęściej na podstawie harmonogramu, który określa wysokość i liczbę rat oraz termin spłaty każdej z nich.

Podsumowując:

• kredyt bankowy jest zobowiązaniem zwrotnym – kredytobiorca jest zobowiązany do zwrotu przyznanej kwoty;
• kredyt często zostaje przyznany na określony cel; istnieją też jednak kredyty gotówkowe, które można zaciągnąć na dowolne potrzeby;
• kredyt wiąże się z kosztami, takimi jak odsetki czy prowizja;
• kredyt często jest zobowiązaniem zabezpieczonym – bank zabezpiecza się na wypadek, gdy klient nie będzie w stanie spłacać kredytu (np. hipoteką na nieruchomości);
• treść umowy kredytu musi być zgodna z ustawą Prawo bankowe (art. 69).

Czym jest pożyczka?

Pożyczka to kolejny popularny produkt finansowy, ale działa na trochę innych zasadach niż kredyt. Po definicję należy sięgnąć do Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z art. 720 par. 1 KC: „Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości”².

W kontekście tego produktu finansowego niezwykle ważne jest to, że:

• pożyczki może udzielić dowolny podmiot jak bank, firma pozabankowa, a nawet osoba prywatna;
• przedmiotem umowy mogą być pieniądze (pożyczka gotówkowa), ale nie tylko;
• umowa pożyczki może zostać zawarta w formie ustnej pod warunkiem, że jej wartość nie przekracza 1000 zł;
• przepisy nie narzucają treści umowy pożyczki – oznacza to, że strony mogą przyjąć dowolne ustalenia;
• pożyczka nie musi być odpłatna – dobrym przykładem są promocyjne chwilówki na 0%;
• środki pozyskane z pożyczki można wydać na dowolny cel³.

Kredyt i pożyczka – podobieństwa

Zarówno kredyt, jak i pożyczka są produktami finansowymi, które najczęściej mają formę umowy pisemnej. Kredyt i pożyczka zazwyczaj są odpłatne i spłacane w ratach zgodnie z przyjętym harmonogramem.

Osoby, które zaciągnęły kredyt lub pożyczkę mają obowiązek ją zwrócić. Konsekwencje braku spłaty jednego i drugiego produktu są takie same – pożyczkodawca i kredytodawca mogą przekazać sprawę do sądu, a następnie do komornika.

Jedną z najważniejszych cech wspólnych kredytu i pożyczki jest maksymalne oprocentowanie zobowiązania. Ustawa o kredycie konsumenckim z 12 maja 2011 roku oraz przepisy Kodeksu Cywilnego określają bowiem maksymalne oprocentowanie kredytów bankowych i pożyczek, które wynosi dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktu procentowego.

Kredyt a pożyczka – różnice

Czym się różni kredyt od pożyczki? Zacznijmy od podstawy prawnej. Kwestie związane z kredytem bankowym reguluje ustawa Prawo Bankowe. Zasady udzielania pożyczek opisane są natomiast w Kodeksie Cywilnym.

Kredyt może być udzielony tylko przez bank lub SKOK. Żadna inna instytucja nie może udzielać kredytów. Pożyczki natomiast może udzielić bank, SKOK, firma pozabankowa, a nawet osoba fizyczna.

Kluczowe różnice pomiędzy kredytem a pożyczką dotyczą też przeznaczenia środków. Kredyt bankowy jest z reguły zaciągany na konkretny cel wskazywany w umowie (z wyjątkiem kredytu gotówkowego). Środki z pożyczki możesz wydać zgodnie ze swoimi potrzebami.

Przedmiotem umowy kredytowej są zawsze środki finansowe. W przypadku pożyczki mogą to być środki finansowe oraz rzeczy określone co do gatunku.

Umowa o kredyt przewiduje opłaty za udzielenie finansowania, jak odsetki i prowizja. Często wymaga też zabezpieczenia (np. ubezpieczenie, hipoteka przy kredycie hipotecznym). Pożyczka może być udzielona nieodpłatnie.

Spłata kredytu odbywa się najczęściej w miesięcznych ratach. Pożyczki są spłacane ratalnie lub jednorazowo w zależności od zapisów umowy.

Umowa kredytowa musi mieć obowiązkowo formę pisemną. Umowa pożyczki do 1000 zł może mieć formę ustną.

Podsumowanie najważniejszych różnic między kredytem a pożyczką przedstawia poniższa tabela.

Zdolność kredytowa – czym różni się pożyczka od kredytu?

Kwestie pożyczek i kredytów warto rozpatrywać także w kontekście zdolności kredytowej. Choć kredyt i pożyczka to nie to samo, oba produkty są dostępne tylko dla osób, które mają określoną zdolność – czyli według oceny banku są w stanie spłacić dane zobowiązanie.

Zarówno banki, jak i firmy pożyczkowe mają obowiązek weryfikowania zdolności kredytowej klienta, co wynika z przepisów tzw. ustawy antylichwiarskiej z 18 maja 2023 r. Bez zdolności można uzyskać jedynie pożyczkę prywatną (od osoby fizycznej) – trzeba jednak zawsze zwracać szczególną uwagę na warunki takiego zobowiązania oraz ewentualne konsekwencje opóźnień w spłacie.

Instytucje finansowe oceniają zdolność kredytową klienta głównie na podstawie jego dochodów oraz zobowiązań. Chodzi o to, aby sprawdzić, czy w Twoim budżecie znajdzie się miejsce na spłatę raty. Dodatkowo bierze się pod uwagę inne czynniki, jak np. stabilność dochodu – mają one znaczenie szczególnie przy długoterminowych zobowiązaniach. Ponadto ważna jest historia kredytowa BIK – jeżeli masz aktualnie długi lub w przeszłości wystąpiły problemy z terminową spłatą zobowiązań, możesz nie dostać pożyczki lub kredytu. Każda instytucja finansowa ma własne metody obliczania zdolności kredytowej, choć większość z nich opiera się na takich samych kryteriach.

Sprawdź ofertę Mistrzowskiego kredytu gotówkowego

Sprawdź

Kredyt czy pożyczka – co wybrać?

Wiesz już, czym różni się kredyt od pożyczki. Który z tych produktów wybrać? Co jest lepsze – kredyt czy pożyczka? Wszystko zależy od indywidualnych potrzeb.

Kredyt to produkt oferowany wyłącznie przez banki i SKOK-i. Jest zazwyczaj niżej oprocentowany niż pożyczka. Natomiast sama procedura trwa dość długo, ponieważ banki bardzo dokładnie badają zdolność kredytową klienta i weryfikują go w bazie BIK.

Pożyczka w banku lub firmie pożyczkowej może być łatwiejsza do uzyskania. To produkt bardziej elastyczny, z krótszą i prostszą procedurą. Środki pieniężne można uzyskać nawet tego samego dnia. Z drugiej strony, jeżeli zależy Ci na wyższej kwocie i dłuższym terminie spłaty, musisz udać się po kredyt bankowy.

Odpowiedź na pytanie "pożyczka czy kredyt" nie jest zatem jednoznaczna. Każde z tych narzędzi może być pomocne. Warto przede wszystkim dokładnie sprawdzać warunki każdego zobowiązania, zanim się na nie zdecydujesz.

Źródła

1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
   
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, t.j. Dz.U.2022.0.1360 - https://arslege.pl/kodeks-cywilny/k9/s2025/ [data dostępu: 25.02.2023].
   
3. Kredyt a pożyczka – jaka jest różnica między kredytem a pożyczką? - https://www.totalmoney.pl/artykuly/102827,kredyty-gotowkowe,kredyt-a-pozyczka---czym-sie-rozni-kredyt-od-pozyczki,1,1 [data dostępu: 25.02.2023].
   
4. Kredyt a pożyczka – jaka jest różnica między kredytem a pożyczką? https://finanse.rankomat.pl/poradniki/kredyt-a-pozyczka-czym-roznia-sie-te-rozwiazania/ [data dostępu: 25.02.2023].