Pod koniec miesiąca 35 proc. Polaków musi sięgać po oszczędności lub mocno pilnować wydatków

Zarządzanie domowym budżetem to dla wielu osób proces, który wymaga dużej dyscypliny oraz bieżącej kontroli kosztów. Jak pokazuje nasz najnowszy raport „Polaków Portfel Własny: Smart skarbonka” sytuacja finansowa społeczeństwa pod koniec każdego miesiąca jest mocno zróżnicowana. Podczas gdy 36 proc. z nas posiada wtedy wolne środki na oszczędności, niemal taki sam odsetek (35 proc.) musi sięgać po rezerwy lub dokładnie analizować każdy koszt. Dla niemal jednej trzeciej ankietowanych główną barierą w budowaniu poduszki finansowej pozostają wysokie koszty życia. Ponadto 35 proc. przyznaje, że raz na kilka miesięcy musi zmieniać swoje plany zakupowe z powodu ograniczonych funduszy.

Budżetowa elastyczność i nagłe wydatki

Jednym z wyznaczników kondycji finansowej Polaków jest to, jak często muszą oni rezygnować z zaplanowanych zakupów z powodu ograniczonych finansów. Nasze najnowsze badanie pokazuje, że raz na kilka miesięcy taka konieczność dotyka ponad jedną trzecią (35 proc.) respondentów. Co czwarty z nas (24 proc.) musi to robić raz na rok lub rzadziej, a u 23 proc. nigdy lub prawie nigdy nie pojawiają się tego typu problemy. Co ósmy respondent zmaga się jednak z podobną sytuacją w każdym miesiącu. Swoje plany zakupowe najrzadziej przekładają seniorzy (33 proc. wskazań na „nigdy”). Z kolei problem z dopięciem budżetu każdego miesiąca najmocniej odczuwają osoby w wieku 50-59 lat (19 proc.).

Finansowa odporność na niespodziewane koszty

Sposób, w jaki kończymy każdy kolejny miesiąc również może być dobrym wskaźnikiem budżetowego bezpieczeństwa. Wolne środki w tym okresie zapewnia większy spokój, z kolei brak jakichkolwiek rezerw stanowi niepokojący sygnał. Choć blisko 36 proc. badanych dysponuje wtedy nadwyżką, którą może odłożyć, to 31 proc. musi mocno pilnować bieżących wydatków. Z kolei jeden na czterech badanych (24 proc.) utrzymuje się bez większego problemu, choć nie generuje już oszczędności. Jedynie 5 proc. przyznaje, że pod koniec miesiąca musi sięgać po oszczędności lub wsparcie.

Prawdziwym sprawdzianem dla stabilności domowego budżetu są także niespodziewane wydatki, które wymagają od nas sięgnięcia po nadprogramowe fundusze. Gdyby pojawił się taki koszt, równy mniej więcej miesięcznym zarobkom, jedna trzecia Polaków (34 proc.) sfinansowałoby go częściowo z oszczędności, a częściowo z bieżących środków. Niemal identyczny odsetek (33 proc.) zdecydowałby się na pokrycie go w całości z odłożonych pieniędzy. Na pomoc rodziny lub znajomych postawiłoby 14 proc., a na pożyczkę zdecydowałoby się 10 proc.

Skąd Polacy biorą fundusze na czarną godzinę?

Skuteczne budowanie poduszki finansowej niewątpliwie ułatwia wybór odpowiednich narzędzi. Najpopularniejsze pozostają konta oszczędnościowe, z wynikiem 54 proc. Dalej ankietowani wybierają lokaty (28 proc.) oraz rachunki PPK (17 proc.). Mniejszym zainteresowaniem cieszą się obligacje skarbowe (12 proc.), fundusze inwestycyjne (11 proc.) oraz rachunki maklerskie i kryptowaluty (po 9 proc.). Z tych mniej popularnych opcji częściej korzystają mężczyźni (w przypadku obligacji – 15 proc. wobec 9 proc. u kobiet, rachunków maklerskich – 12 w porównaniu do 7 proc., a kryptowalut – 12 vs 6 proc.).

Największe wyzwania w budowaniu oszczędności

Blisko co piąty Polak (19 proc.) deklaruje, że nie ma żadnych trudności z oszczędzaniem, ale dla wielu to wciąż proces, który wymaga walki z własnymi słabościami i barierami. Najczęstszym hamulcem pozostają wysokie stałe koszty życia (31 proc.), zwłaszcza wśród pięćdziesięciolatków (34 proc.). Niespodziewane wydatki to problem dla 28 proc. badanych, a zbyt niskie dochody – dla 25 proc. Co ósmy respondent wskazuje, że przeszkadza mu brak własnej dyscypliny, co jednocześnie najczęściej dotyczy osób z przedziału 18-29 lat (21 proc.). Inne problemy to nieregularne wpływy (10 proc.), brak potrzeby oszczędzania lub deficyt wiedzy (po 7 proc.), a także brak konkretnego celu (5 proc.).

Gromadzenie i pomnażanie nadwyżek znacznie ułatwiają proste i sprawdzone narzędzia, takie jak rachunek oszczędnościowy czy lokata mobilna z korzystnym oprocentowaniem. Rozwiązania te udostępniamy w naszej aplikacji mobilnej, co pozwala na pełną swobodę w zarządzaniu produktami i środkami, w dowolnym czasie i miejscu.

Badanie zostało zrealizowane na zlecenie Santander Consumer Banku metodą telefonicznych, standaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych wspomaganych komputerowo (CATI), przeprowadzonych przez Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (IBRiS) w dniach 23.07-3.08.2026 r. W badaniu wzięła udział reprezentatywna grupa dorosłych Polaków. Próba n = 1000.