Oszustwa w sieci mogą dotknąć każdego

Banki i inne instytucje finansowe mają dzisiaj bardzo zaawansowane i nowoczesne systemy zabezpieczeń, odporne na mnóstwo ataków. Mimo to nawet najlepsza technologia nie działa sama – bo zawsze korzystają z niej ludzie. I to właśnie nasze codzienne zachowania często stają się celem hakerów.

Zwłaszcza, że oszustwa coraz rzadziej wyglądają na oczywiste. Wiadomości do złudzenia przypominają prawdziwe komunikaty, a cyberprzestępcy również mają dostęp do najnowszych technologii, które sprawiają, że ich działania są bardziej skuteczne.

Hasła – pierwsza linia obrony

Aplikacji i portali, z których korzystamy jest coraz więcej i chociaż eksperci na każdym kroku przestrzegają przed tym, jak istotne są hasła, wiele osób wciąż traktuje je jako konieczność i wybiera takie, które nie są odpowiednio skomplikowane. Tymczasem proste, powtarzające się kombinacje, łatwo jest złamać. To, co kiedyś wymagało ręcznego sprawdzania kolejnych haseł lub kombinacji przez człowieka, dziś wykonuje specjalistyczny sprzęt — zdolny do miliardów, a nawet bilionów prób na sekundę — co oznacza, że nawet pozornie „mało istotne” hasło może zostać złamane znacznie szybciej, niż nam się wydaje. Takie tempo oznacza, że gdyby ktoś chciał sprawdzić hasła każdej osoby żyjącej na Ziemi, mógłby w ciągu sekundy przetestować setki różnych kombinacji. A z naszego raportu „Polaków portfel własny” w sieci oszustów” wynika, że zaledwie 26 proc. z nas regularnie je zmienia.

Poświęcenie chwili na stworzenie mocnego i unikalnego hasła, którego nie używamy w innym miejscu, może uratować nie tylko nasze dane, ale także pieniądze. Często kusi nas, żeby użyć słów, które dobrze znamy i łatwo skojarzyć je przy logowaniu. Eksperci, w tym amerykański instytut NIST, podkreślają, że najważniejsze jest nie tyle skomplikowanie hasła, co jego długość i nieprzewidywalność. Dobre hasło nie musi być zlepkiem przypadkowych znaków, które trudno zapamiętać.

Pomaga tu prosta sztuczka: Wybierz znane Ci słowo, a najlepiej dłuższą frazę i zastąp niektóre litery cyframi lub znakami specjalnymi. Zamiast „o” wpisz „0”, zamiast „i” – „1”, a na końcu dodaj nietypowy symbol. Takie hasło, na przykład „*Gdz1eKuch@rek6!*”, będzie nie tylko zapamiętywalne, ale też znacznie trudniejsze do złamania. Jeszcze lepsze są nietypowe frazy – możesz połączyć dwa różne zdania albo zastąpić pojedyncze słowa np. „Gdz1eKucharek6TamDużoPicia!”

Dwa kroki do spokoju

Jak wynika z naszego badania „Polaków Portfel Własny: W sieci oszustów” tylko 35 proc. osób regularnie aktualizuje swoje urządzenia i aplikacje. Tymczasem to właśnie przestarzałe systemy są jednym z najczęstszych celów cyberataków. Aktualizacje często zawierają poprawki luk bezpieczeństwa, które hakerzy potrafią wykorzystać już kilka dni po ich ujawnieniu.

Ustaw automatyczne aktualizacje tam, gdzie to możliwe, a w przypadku programów – regularnie sprawdzaj ich wersje. Kilka minut poświęconych na uaktualnienie systemu czy aplikacji może uchronić przed utratą danych czy pieniędzy.

Zabezpiecz dane w kilku miejscach

Tylko 14 proc. osób tworzy backup swoich danych, a w razie włamania cyberprzestępców, a nawet awarii dysku lub kradzieży sprzętu to właśnie one mogą uratować nasze zdjęcia, dokumenty czy projekty. Wystarczy przechowywać kopie w innym miejscu – na zewnętrznym dysku lub w chmurze – i regularnie je aktualizować. To prosta czynność, która nie zajmuje dużo czasu, a może oszczędzić wiele stresu.

Zachowuj czujność, ale też sprawdzaj

Swoje konta bankowe pod kątem nietypowych aktywności sprawdza 46 proc. Polaków. Oczywiście obserwowanie historii transakcji i powiadomienia o każdej operacji, by szybko wychwycić coś podejrzanego są bardzo istotne, ale jest to działanie „po fakcie”. Oprócz tego zdecydowanie skuteczniejsze jest dodatkowe zapobieganie – właśnie poprzez mocne hasła, aktualizacje i czujność wobec wszystkiego, co wzbudza nasze podejrzenia.

Cyberbezpieczeństwo nie jest domeną informatyków ani problemem „tamtych ludzi z Internetu”. To codzienność każdego z nas. Chociaż czasem wydaje się, że jesteśmy ostrożni i mamy sytuację pod kontrolą, prawda jest taka, że oszuści są coraz bardziej przebiegli, a my – coraz bardziej rozproszeni. Dlatego warto na chwilę się zatrzymać, przyjrzeć swoim cyfrowym nawykom i wprowadzić kilka prostych zmian. Regularnie zmieniane hasła, aktualizowane systemy, wiedza o zagrożeniach, kopie zapasowe i czujność w bankowości – to nie tylko techniczne zasady. To sposób, by zachować spokój i pewność, że w cyfrowym świecie, który nigdy nie śpi, potrafimy o siebie zadbać.