Co to jest całkowity koszt kredytu i co się na niego składa?

Jeśli planujesz wziąć kredyt, warto od razu sprawdzić, ile tak naprawdę zapłacisz za pożyczenie pieniędzy od banku. Na koszty kredytowe składają się wszystkie obowiązkowe opłaty związane z udzieleniem, obsługą i spłatą zobowiązania – odsetki, prowizje, ubezpieczenia oraz inne marże wymagane przez podmiot udzielający finansowania. Ich suma tworzy całkowity koszt kredytu. Sprawdź szczegóły.

Elementy i składniki całkowitego kosztu kredytu

Całkowity koszt kredytu obejmuje wszystkie obowiązkowe wydatki, jakie ponosisz w związku z udzieleniem i obsługą finansowania. Co dokładnie wchodzi w jego skład?

• Oprocentowanie, które jest podstawowym składnikiem kredytu i decyduje o wysokości rat. Banki indywidualnie ustalają oprocentowanie kredytu, ale biorą pod uwagę stopy procentowe i sytuację rynkową. Zgodnie z zapisami Kodeksu Cywilnego maksymalne oprocentowanie nie może przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych.
• Ubezpieczenie kredytu – część banków uzależnia swoją decyzję kredytową od tego, czy wykupisz dane ubezpieczenie. Może to być ubezpieczenie nieruchomości, ubezpieczenie od utraty pracy itd. Składka zostaje doliczona do kredytu.
• Prowizja od kredytu – jest to opłata pobierana przez bank za udzielenie kredytu. Prowizja stanowi określony procent od przyznanego finansowania. Zazwyczaj kwota prowizji jest opłacana jednorazowo lub jest doliczana do kapitału.
• Opłata przygotowawcza – to cena wszystkich czynności koniecznych do udzielenia kredytu. Może to być np. analiza zdolności kredytowej.
• Koszt dodatkowych produktów finansowych – są to opłaty za dodatkowe produkty banku, z których korzystasz, ponieważ liczysz na kredyt lub promocyjne warunki kredytowania.

Warto jednak pamiętać, że oprócz kosztów bezpośrednio związanych z kredytem, można ponieść często koszty tzw. okołokredytowe. Nie zalicza się ich do całkowitych kosztów kredytu, ale są również bardzo ważne. Koszty okołokredytowe pojawiają się najczęściej przy kredycie hipotecznym. Są to:

• opłaty bankowe takie jak koszt promesy kredytowej, czy wyceny nieruchomości;
• koszt rzeczoznawcy majątkowego, jeżeli przygotowujemy wycenę na własną rękę;
• koszty taksy notarialnej, czyli opłata za przygotowanie aktu notarialnego czy ustanowienie hipoteki;
• opłaty sądowe – na przykład za wpis do księgi wieczystej hipoteki;
• opłaty w urzędzie skarbowym – przede wszystkim podatek od czynności cywilnoprawnych;
• prowizja dla pośrednika nieruchomości;
• dodatkowe ubezpieczenia, które wykupujesz dobrowolnie.

Kolejne koszty, których nie zalicza się do całkowitych kosztów kredytu, ale warto o nich wiedzieć, to:

• opłaty związane z niewykonaniem zobowiązań wynikających z umowy kredytowej;
• koszty prowadzenia rachunku, z którego realizowane są spłaty kredytu w przypadku, gdy rachunek jest prowadzony w innym banku niż bank kredytodawcy;
• opłaty wynikające ze zmiany kursów walut przy kredycie walutowym;
• opłaty związane z ustanowieniem zabezpieczeń kredytu.

Koszt kredytu bankowego kojarzy się przede wszystkim z oprocentowaniem. Jednak opłat w związku z kredytem, może być więcej. Warto przeanalizować wszystkie koszty zobowiązania. W ten sposób dowiesz się dokładnie, ile musisz zapłacić za kredyt i unikniesz przykrych niespodzianek. Przykładowo, gdy chcesz zaciągnąć kredyt hipoteczny, musisz liczyć się np. z kosztami ubezpieczenia czy opłatami dla notariusza.

Wpływ wkładu własnego i waluty kredytu na całkowity koszt

Im wyższy będzie Twój wkład własny, tym mniejsza będzie kwota finansowania, a to automatycznie obniża całkowity koszt kredytu i często eliminuje konieczność opłacania ubezpieczenia od niskiego wkładu własnego. Przy wkładzie na poziomie minimum 20% banki zwykle oferują korzystniejsze warunki, ponieważ ryzyko po ich stronie jest mniejsze.

W przypadku kredytów udzielanych w walucie innej niż PLN lub kredytów denominowanych pojawia się ryzyko kursowe. Może ono zmienić koszty w zależności od wahań kursów. Takie kredyty mogą również generować dodatkowe wydatki w postaci opłat za przewalutowanie. Kredyt złotowy opiera się na krajowych stopach referencyjnych (głównie WIBOR, ale do 2028 roku ma zastąpić go POLISTR). To eliminuje ryzyko kursowe, ale wiąże się z pełną zależnością od zmian stóp procentowych w Polsce.

Jak obliczyć całkowity koszt kredytu krok po kroku?

Jak obliczyć całkowity koszt kredytu, aby wiedzieć, ile będzie Cię kosztowało finansowanie?

1. Określ kwotę kredytu oraz okres kredytowania, bo to one decydują o wysokości przyszłych rat.
2. Ustal oprocentowanie nominalne, które zwykle składa się ze stawki rynkowej (np. WIBOR 3M) i marży banku, tworzących łączne oprocentowanie kredytu.
3. Dolicz wszystkie obowiązkowe koszty, takie jak prowizja za udzielenie finansowania, koszty ubezpieczenia oraz ewentualne opłaty administracyjne.
4. Zsumuj te elementy – to pozwoli określić, jaka będzie całkowita kwota do zapłaty ponad sam kapitał.

Aby przyspieszyć proces liczenia, możesz skorzystać z narzędzi online – pomocne będą kalkulatory kredytowe dostępne np. na stronach banków. Dzięki nim  unikniesz ręcznego liczenia i od razu zobaczysz, jak zmiana prowizji, marży czy okresu spłaty wpływa na kredyt. Narzędzie pozwala sprawdzić pełne koszty jeszcze przed złożeniem wniosku i świadomie porównać oferty banków.

RRSO a całkowity koszt kredytu – co obejmuje wskaźnik i czego nie pokazuje?

RRSO, czyli Roczna Rzeczywista Stopa Procentowa, to wskaźnik określający całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony w ujęciu procentowym w stosunku rocznym do całkowitej kwoty kredytu. Obejmuje on wszystkie obowiązkowe koszty związane z kredytem – w tym oprocentowanie nominalne, prowizje, obligatoryjne ubezpieczenia oraz opłaty administracyjne.

RRSO i całkowity koszt kredytu odnoszą się do tych samych elementów, jednak różnią się formą prezentacji: całkowity koszt kredytu jest podawany kwotowo, a RRSO procentowo. Wskaźnik ten jest obowiązkowym elementem umowy i formularza informacyjnego, co wynika z ustawy o kredycie konsumenckim, która nakłada na banki obowiązek pełnego i rzetelnego informowania klienta o kosztach finansowania.

Dla klienta RRSO jest znacznie bardziej miarodajne niż samo oprocentowanie nominalne, ponieważ pokazuje łączną cenę kredytu, a nie tylko koszt odsetkowy. Warto jednak pamiętać, że wskaźnik nie obejmuje kosztów opcjonalnych ani tych zależnych od późniejszych decyzji klienta, takich jak dobrowolne ubezpieczenia, opłaty za wcześniejszą spłatę czy koszty wynikające ze zwłoki w regulowaniu rat.

Raty równe a raty malejące – jak wpływają na całkowity koszt kredytu?

Wybór rodzaju rat ma bezpośredni wpływ na to, ile ostatecznie zapłacisz za kredyt oraz jak będzie wyglądał Twój harmonogram spłat.

• Rata równa utrzymuje stałą miesięczną wysokość, co ułatwia planowanie domowego budżetu, jednak powoduje wyższą sumę odsetek w całym okresie obowiązywania umowy kredytowej niż raty malejące.
• Z kolei rata malejąca jest wyższa na początku, a następnie systematycznie spada, dzięki czemu szybciej zmniejszasz kapitał pozostały do spłaty, przez co całkowity koszt kredytu jest niższy. Ten model wymaga jednak większej zdolności kredytowej na starcie ze względu na wyższe początkowe raty.

W praktyce różnica kosztów między tymi modelami może wynosić nawet kilka lub kilkanaście tysięcy złotych przy kredytach długoterminowych. Aby dokładnie porównać koszty, warto skorzystać z kalkulatora kredytowego.

Na całkowity koszt kredytu wpływa wiele czynników – od oprocentowania, przez ubezpieczenie, po prowizję. Dobrze wiedzieć, jak go obliczyć i jakie czynniki go kształtują. To pozwoli Ci bardziej świadomie podchodzić do zobowiązań finansowych.

RRSO obejmuje tylko obowiązkowe koszty wynikające z umowy. Nie uwzględnia opłat opcjonalnych, kar za opóźnienia ani kosztów wynikających z decyzji klienta.

Najprościej zrobić to poprzez wyższy wkład własny, skrócenie okresu kredytowania lub wybór oferty z niższą marżą banku.

Zwykle tak, bo szybciej spłacasz kapitał i ograniczasz odsetki. Warto jednak sprawdzić, czy bank nie pobiera prowizji za wcześniejszą spłatę.

Całkowity koszt kredytu to suma wszystkich kosztów i odsetek, które płacisz ponad pożyczony kapitał. Całkowita kwota do zapłaty to suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu, czyli pożyczanego kapitału.