Wskaźniki DSTI a zdolność kredytowa

Czas czytania: 5 min

Planujesz kredyt gotówkowy? Bank sprawdzi, czy Twoje dochody pozwolą Ci bezpiecznie spłacać nową ratę. W tej ocenie ważne są między innymi wskaźniki pokazujące, jaka część Twoich miesięcznych dochodów jest już przeznaczana na spłatę miesięcznych zobowiązań i pokrycie stałych kosztów życia. Jednym z takich wskaźników jest wskaźnik DSTI (w rekomendacji T KNF pojawia się zamienna nazwa DTI).

Czym jest zdolność kredytowa?

Zdolność kredytowa oznacza, że masz możliwość spłaty kredytu razem z odsetkami i innymi kosztami w terminach określonych w umowie. Bank ocenia ją po to, aby sprawdzić, czy nowa rata nie będzie zbyt dużym obciążeniem dla Twojego budżetu.

Przy ocenie bank bierze pod uwagę między innymi:

wysokość i stabilność źródła dochodu,
miesięczne koszty utrzymania,
obecne kredyty, pożyczki, limity i karty kredytowe,
inne stałe zobowiązania finansowe,
liczbę osób w gospodarstwie domowym,
historię spłat dotychczasowych zobowiązań.

Co to jest DSTI?

DSTI, czyli Debt Service to Income, pokazuje, jaka część miesięcznego dochodu netto jest przeznaczana na spłatę miesięcznych zobowiązań finansowych.

Bank może uwzględnić w tym wskaźniku między innymi miesięczną kwotę raty kredytów i pożyczek, limity w rachunku, limity karty kredytowe, alimenty lub inne stałe miesięczne zobowiązania finansowe.

W przypadku kart kredytowych i limitów w koncie bank zazwyczaj nie przyjmuje do obliczeń całej przyznanej kwoty limitu, ale tylko jej określoną część.

Wzór: DSTI = (zobowiązania kredytowe+zobowiązania finansowe)/(dochód netto) x 100%

Przykład:
Jeśli Twoje miesięczne zobowiązania wynoszą 1 500 zł, a dochód netto 5 000 zł, wskaźnik DSTI wynosi:

DSTI=(1 500)/(5 000) x 100%=30%

Oznacza to, że 30% Twojego dochodu netto przeznaczasz na spłatę zobowiązań.

Czy to jedyny wskaźnik, który jest wyliczany do zdolności kredytowej?

Nie, Banki mogą wyznaczać inne, dodatkowe wskaźniki pokazując szerszy obraz Twojej sytuacji finansowej. Oprócz miesięcznych zobowiązań kredytowych i miesięcznych zobowiązań finansowych uwzględniają także miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego.

Jak bank ustala koszty utrzymania?

Bank analizuje informacje podane we wniosku kredytowym. Bierze pod uwagę między innymi:

miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego,
liczbę osób w gospodarstwie domowym,
liczbę osób na utrzymaniu,
miejsce zamieszkania,
rodzaj miejsca zamieszkania, np. własny dom, własne mieszkanie, najem,
stałe opłaty, np. za wodę, gaz, prąd, żywność, telefon, Internet, abonamenty.

Podając koszty utrzymania, warto wpisać kwoty zgodne z rzeczywistością. Bank może je zweryfikować. Zgodnie z Rekomendacją T bank powinien oceniać wydatki klienta w kwotach odpowiadających ich rzeczywistemu poziomowi. Powinien też brać pod uwagę obiektywne dane o kosztach utrzymania gospodarstw domowych. Oznacza to, że przyjęte do oceny wydatki nie powinny być zaniżone.

Dlaczego DSTI i inne wskaźniki badające relacje między wydatkami a dochodem są ważne?

Im niższe wskaźniki obciążenia dochodu, tym większa część dochodu pozostaje do Twojej dyspozycji. To może zwiększyć szanse na pozytywną decyzję kredytową.

Wysokie wskaźniki mogą oznaczać, że nowa rata będzie zbyt dużym obciążeniem. W takiej sytuacji bank może zaproponować niższą kwotę kredytu, dłuższy okres spłaty albo odmówić finansowania.

Warto pamiętać, że każdy bank ma własne zasady oceny ryzyka. Dlatego sam wskaźnik DSTI lub inny nie przesądza jeszcze o decyzji kredytowej. Bank analizuje całą sytuację klienta.

Jak zwiększyć swoje szanse na kredyt gotówkowy?

Przed złożeniem wniosku możesz przygotować swój budżet. Pomocne mogą być proste działania:

Sprawdź swoje aktualne zobowiązania
Zanim złożysz wniosek, policz wszystkie raty, limity, karty kredytowe i inne stałe płatności. Dzięki temu zobaczysz, jaka część dochodu jest już obciążona.
Spłać lub zmniejsz część zadłużenia
Niższe raty i mniejsze limity mogą poprawić Twój DSTI. Czasem nawet nieużywana karta kredytowa albo limit w koncie wpływają na ocenę zdolności.
Dbaj o terminową spłatę rat
Historia spłat jest ważnym elementem oceny. Regularne płatności pokazują, że odpowiedzialnie zarządzasz zobowiązaniami.
Przygotuj aktualne dane o dochodach
Bank może poprosić o dokumenty potwierdzające dochód albo przeanalizować wpływy na rachunek. Im bardziej stabilne i regularne dochody, tym łatwiej ocenić zdolność kredytową.
Podaj realne koszty utrzymania
Nie zaniżaj wydatków. Bank może porównać je z obiektywnymi danymi o kosztach życia.
Wybierz kwotę i ratę dopasowaną do budżetu
Wyższa kwota kredytu zwykle oznacza wyższą ratę. Jeśli rata jest zbyt duża, wskaźnik DSTI rośnie, a szansa na pozytywną decyzję mogą się zmniejszyć.

Podsumowanie

Wskaźnik DSTI pokazuje, jaka część Twojego dochodu netto jest przeznaczana na spłatę zobowiązań. Bank może także używać innych miar np. uwzględniających także koszty utrzymania gospodarstwa domowego.

Dla banku wskaźniki są ważnym elementem oceny zdolności kredytowej. Dla Ciebie są prostym sposobem, aby sprawdzić, czy nowa rata będzie bezpieczna dla domowego budżetu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy bank informuje kredytobiorcę o wartości jego wskaźnika DSTI?

Bank nie ma obowiązku podawania wyliczonego wskaźnika DSTI w decyzji kredytowej. W przypadku odmowy instytucja finansowa wskazuje jedynie ogólną przyczynę, np. niewystarczającą zdolność kredytową.

Czy dochody z umowy zlecenia są uwzględniane przy obliczaniu DSTI?

Tak, jednak banki traktują je ostrożniej niż wynagrodzenie z umowy na czas nieokreślony. Niektóre banki wymagają dokumentacji z okresu co najmniej 12 miesięcy, by uznać taki dochód za stabilne źródło przy ocenie zdolności kredytowej. Są również banki, które w przypadku dochodu otrzymywanego przez okres krótszy niż finalny okres kredytowania, limitują wysokość maksymalnej kwoty zadłużenia dostępnego w Banku, wyliczając ją przy założeniu, że okres kredytowania byłby nie dłuższy niż ten wynikający z okresu uzyskiwania dochodu.

Czy wskaźniki DSTI jest stosowany przy każdym rodzaju kredytu?

Nie ma jednej, wspólnej dla wszystkich banków wartości DSTI. Banki stosują DSTI, ale jego maksymalny poziom jest elementem wewnętrznej polityki ryzyka każdego banku. W obowiązującej Rekomendacji T, KNF wskazuje, że zarząd banku ustala maksymalny poziom DSTI, a poziom ten musi zostać określony w zatwierdzonej przez radę nadzorczą strategii zarządzania ryzykiem. Rekomendacja T obejmuje detaliczne ekspozycje kredytowe, takie jak kredyty gotówkowe, pożyczki, limity i karty kredytowe, kredyty ratalne.

Co dzieje się z DSTI, gdy kredytobiorca ma współkredytobiorcę?

Dołączenie współkredytobiorcy zwiększa łączne dochody netto uwzględniane w obliczeniach. Jednocześnie bank sumuje zobowiązania obu osób. Jeśli współkredytobiorca nie ma własnych długów, wskaźnik DSTI wyraźnie spada, co poprawia szanse na uzyskanie wyższej kwoty kredytu.

Oficjalne źródła