Ponad jedna trzecia Polaków w związkach ukrywa część wydatków, by uniknąć kłótni o pieniądze

Finanse są naturalną częścią życia. W związkach pojawiają się w wielu codziennych sytuacjach, niezależnie od tego, czy para prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, czy dopiero buduje relację. Wspólne spędzanie czasu, planowanie wyjazdów czy codzienne zakupy sprawiają, że musimy wypracować rozwiązania finansowe, które odpowiadają naszym potrzebom i możliwościom. Jak pokazuje nasze badanie „Polaków portfel własny: Smart Skarbonka” do zarządzania wspólnym budżetem podchodzimy w różny sposób.

Osoby w związkach, najczęściej deklarują, że codzienne decyzje finansowe podejmują wspólnie. Takie partnerskie podejście ma 44 proc. ankietowanych. Niewiele mniej, bo dwóch na pięciu wskazuje, że to oni są odpowiedzialną osobą. Taki schemat częściej dotyczy kobiet (44 proc. wobec 36 proc. wśród mężczyzn). Z kolei 9 proc. respondentów uważa, że to zadanie spoczywa na ich partnerze. Co ciekawe, jedynie 6 proc. badanych wybiera pełną niezależność, w której każdy sam zarządza swoimi pieniędzmi.

Wspólne podejmowanie decyzji najczęściej deklarują trzydziestolatkowie (56 proc.) oraz partnerzy mieszkający w średnich miastach (56 proc.). Wśród czterdziestolatków (49 proc.) i osób z małych miejscowości do 50 tys. mieszkańców (45 proc.) natomiast jest najwięcej respondentów, którzy wskazali siebie jako główną osobę zarządzającą budżetem. Podejmowanie decyzji niezależnie dotyczy dwóch skrajnych grup wiekowych – najmłodszych dorosłych w wieku 18-29 lat oraz seniorów (po 9 proc.). Wyniki pokazują, że nie ma jednego uniwersalnego sposobu na organizację domowych finansów. Partnerzy dopasowują zasady do swojej sytuacji, potrzeb i przyzwyczajeń. Najważniejsze są rozmowa, jasny podział odpowiedzialności oraz poczucie, że przyjęty model jest wygodny dla obu stron.

Wspólne cele, różne podejścia

Ważnym elementem dbania o związkowy budżet są także plany i marzenia oraz związane z nimi oszczędności. To, jak partnerzy podchodzą do odkładania pieniędzy, może wiele powiedzieć o ich codziennych nawykach, priorytetach i sposobie myślenia o przyszłości. Z badania wyłaniają się trzy najpopularniejsze podejścia do oszczędzania w związku. 24 proc. wspólnie odkłada równe kwoty, 23 proc. dopasuje je do zarobków poszczególnych osób, a 21 proc. oszczędza częściowo razem, a częściowo osobno. 18 proc. badanych buduje poduszkę finansową wyłącznie dla siebie. Co dziesiąty respondent w ogóle nie gromadzi środków. Zróżnicowanie kwot w stosunku do wielkości pensji to domena głównie pięćdziesięciolatków (36 proc.). Częściej decydują się na takie rozwiązanie również badani, którzy uważają swoją sytuację finansową za złą (31 proc. vs 21 proc. wśród oceniających ją jako dobrą). W grupie dorosłych przed trzydziestym rokiem życia partnerzy najczęściej odkładają wyłącznie dla siebie lub w modelu mieszanym (część oszczędności osobno, część wspólnie).

Aż 83 proc. respondentów w relacjach zgadza się ze stwierdzeniem, że wspólne planowanie finansów ułatwia osiąganie większych celów. Wśród osób w wieku 40-49 lat odsetek ten rośnie aż do 89 proc. W dużej mierze zależy to jednak od własnej oceny budżetu – przekonanych o tym jest 87 proc. respondentów, którzy uważają go za dobry i jedynie 70 proc. za zły. Jednocześnie jednak osoby w związkach wskazują na problemy we wspólnym zarządzaniu pieniędzmi. Dla dwóch na pięciu największym wyzwaniem są nieprzewidziane koszty. 29 proc. wskazuje na różne priorytety wydatkowe, a ponad jedna czwarta (26 proc.) – odmienne podejście do oszczędzania. Nierówne dochody są przeszkodą dla 21 proc. Warto podkreślić, że jedynie 8 proc. Polaków za trudność uważa brak regularnych rozmów o finansach. Taki sam odsetek ma problem z wyznaczaniem wspólnych celów.

Związkowe tajemnice

Wydatki bywają w relacjach delikatnym tematem. Ponad jedna na trzy osoby w związku (34 proc.) przyznaje, że zdarza jej się ukryć część zakupów przed partnerem, partnerką lub bliskimi, aby uniknąć kłótni o pieniądze. Częściej mówią o tym kobiety (37 proc. w stosunku do 31 proc. wśród panów). Takie sytuacje z dużo większą częstotliwością zdarzają się wśród najmłodszych dorosłych. Deklaruje je aż 54 proc. osób w wieku 18-29 lat.

Wśród trzydziestolatków odsetek ten spada do 25 proc., a u seniorów – do 23 proc. Ukrywanie wydatków deklaruje 39 proc. ankietowanych, którzy uważają swoją sytuację finansową za złą i 35 proc. tych, którzy oceniają ją jako dobrą. Wśród respondentów ze średnim budżetem dotyczy to dokładnie jednej trzeciej.

Jak wspólnie dbać o finansową przyszłość?

W oszczędzaniu od jednego, uniwersalnego modelu ważniejsza jest konsekwencja oraz dopasowanie sposobu odkładania pieniędzy do potrzeb i możliwości partnerów. Rachunek oszczędnościowy może ułatwić budowanie rezerwy, po którą można sięgnąć w razie nieprzewidzianych wydatków. Z kolei lokata, którą w Santander Consumer Banku można założyć za pomocą kilku kliknięć w aplikacji, pozwala odłożyć określoną kwotę na wybrany cel i oddzielić ją od pieniędzy przeznaczonych na bieżące potrzeby. Warto wcześniej wspólnie ustalić, na co chcemy oszczędzać, jaką kwotę możemy regularnie przeznaczać na ten cel oraz czy środki mają być gromadzone razem, czy osobno. Jasne zasady pomagają uniknąć nieporozumień i konsekwentnie realizować wspólne plany.

Badanie zostało zrealizowane na zlecenie Santander Consumer Banku metodą telefonicznych, standaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych wspomaganych komputerowo (CATI), przeprowadzonych przez Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (IBRiS) w dniach 23.07-3.08.2026 r. W badaniu wzięła udział reprezentatywna grupa dorosłych Polaków. Próba n = 1000.