Jak radzić sobie z długami i wyjść z pętli zadłużenia?

Kiedy kolejny kredyt służy do spłacania innego, a finanse wymykają się spod kontroli, mówimy o pętli lub spirali zadłużenia. To trudna sytuacja, z której ciężko wyjść bez szwanku. Są jednak sposoby na to, by skutecznie uzdrowić swoje finanse. Jak to zrobić? Podpowiadamy! 

Czym jest spirala zadłużenia?

Najprostsza definicja mówi, że to sytuacja, w której kolejny, nowy dług służy do obsługi tych, które powstały wcześniej. W rzeczywistości działa to tak, że zaciągasz kolejne zobowiązanie nie po to, by sfinansować zakup towaru czy usługi, ale żeby spłacić raty poprzednich pożyczek lub kredytów. Pożyczone pieniądze pokrywają zaległe, przeterminowane raty, a nowe raty nie są spłacane. Sytuacja się powtarza, wpływając nie tylko na ekonomiczny, ale i na psychologiczny aspekt życia. Cena za pożyczenie pieniędzy wzrasta z dnia na dzień, ponieważ odsetki się kumulują. Spłata zadłużenia z czasem wydaje się nawet niemożliwa, a dłużnik odczuwa coraz więcej stresu i niepokoju. 

Konsekwencje pętli zadłużenia: windykacja, upadłość konsumencka i nie tylko 

Jeśli nie spłacasz swoich zobowiązań, musisz liczyć się z konsekwencjami rosnącego zadłużenia. Do najczęstszych z nich należą: 

• monity, telefony i wezwania do zapłaty – na początku wierzyciele w ten sposób próbują Cię skłonić do uregulowania należności; 
• profesjonalna windykacja – jeśli mimo prób kontaktu ze strony właściciela długu nie uregulujesz należności, Twoja sprawa może zostać przekazana do firmy windykacyjnej. Taka sytuacja wiąże się z jeszcze większym stresem i poczuciem utraty kontroli nad zaległościami; 
• postępowanie przed sądem i egzekucja komornicza – Twoja sprawa może również trafić do sądu. Organ może wydać nakaz zapłaty, a ten może stać się podstawą działania komornika, który ma prawo prowadzić egzekucję z wynagrodzenia, konta bankowego czy majątku;
• wpis do rejestrów dłużników – utrudnia on zaciągnięcie kredytu, zakup sprzętu na raty, a czasem nawet podpisanie umowy na abonament telefoniczny. 

Problemy finansowe bardzo często odbijają się również na zdrowiu psychicznym, wywołując przewlekły stres, bezsenność i lęk o przyszłość. Spirala zadłużenia wpływa też na relacje rodzinne, ponieważ napięcie związane z pieniędzmi często prowadzi do kłótni, poczucia winy i wycofania się z życia codziennego. W wielu przypadkach zadłużona osoba zaczyna unikać kontaktu z bankiem, wierzycielami czy bliskimi, co jeszcze bardziej pogłębia problemy. Jeśli jesteś w takiej sytuacji, poszukaj pomocy. Pamiętaj, że nie ma sytuacji bez wyjścia. Czasem wystarczy motywacja, determinacja i plan działania, aby uporać się z kryzysem. 

Jeżeli Twoja sytuacja staje się naprawdę poważna, jednym z rozwiązań może być upadłość konsumencka, która daje szansę na uporządkowanie finansów. Pamiętaj jednak, że jest ona trudną i obciążającą procedurą. Wymaga postępowania sądowego i kosztuje sporo stresu. Zostawia także wyraźne ślady w Twojej historii finansowej, w tym kredytowej. Lepiej więc działać w taki sposób, aby jej uniknąć. 

Dlaczego kredytobiorcy wpadają w pętlę zadłużenia?

Kredytobiorcy wpadają w pętlę zadłużenia wtedy, gdy zaczynają spłacać jedno zobowiązanie kolejnym, a najczęściej ma to miejsce np. po utracie części dochodów, przy wzroście kosztów życia albo pojawieniu się nagłego wydatku – związanego z leczeniem, naprawą auta czy rachunkami. Problem się pogłębia, gdy nowy kredyt nie rozwiązuje sytuacji, a tylko odsuwa konsekwencje w czasie i generuje wyższe koszty zobowiązań. Z miesiąca na miesiąc rośnie liczba rat, odsetek i kredytów czy pożyczek, nad którymi coraz trudniej zapanować. 

Do wpadnięcia w spiralę zadłużenia prowadzą też:

• brak oszczędności, 
• niedopasowanie wysokości rat do możliwości swojego budżetu,
• składanie wniosków pożyczkowych bez rozsądnej analizy warunków finansowych (jeszcze trudniej wyjść ze spirali zadłużenia, gdy spłaca się nowe pożyczki na wysoki procent, z krótkim terminem spłaty). 

Jeśli jesteś w takiej sytuacji, nawet niewielki problem finansowy może uruchomić mechanizm, z którego trudno będzie Ci się wydostać.

Jak wyjść z pętli zadłużenia?

Misja uzdrowienia własnych finansów nie jest prosta i wymaga wysiłku na wielu polach. Podstawowym warunkiem jest uświadomienie sobie problemu i jego skali. Dopiero w dalszej kolejności można zacząć wprowadzać działania naprawcze.

Jak więc wyjść z pętli kredytowej i spłacić zadłużenie? Najważniejsze zadania to:

• ograniczenie wydatków – w każdym budżecie domowym znajdują się pozycje, z których można zrezygnować,
• praca nad finansami i planowanie budżetu – warto przygotować miesięczny plan wydatków i dokładnie go przestrzegać,
• znalezienie dodatkowych źródeł dochodu – zawsze warto sprawdzić, czy nie ma innych możliwości zarobku,
• sprzedaż niepotrzebnych rzeczy – można jednocześnie posprzątać i skorzystać na tym finansowo,
• konsolidacja lub restrukturyzacja długu – w zależności od rodzaju zadłużenia bank lub inni wierzyciele mogą pomóc w zmniejszeniu rat i stworzeniu możliwego do realizacji planu spłat.

Sprawdź nasz kredyt konsolidacyjny

Sprawdź

Co najważniejsze, aby wyjść z długów musisz przestać zaciągać kolejne pożyczki i kredyty. Inaczej Twoja sytuacja finansowa się nie poprawi i nie uda Ci się wyjść na prostą. Musisz też unikać biernej postawy. Nie udawaj, że problem nie istnieje. Skontaktuj się z wierzycielami, porozmawiaj o możliwości regularnej spłaty zobowiązań i przygotowaniu planu spłaty długów. Pokaż, że zależy Ci na naprostowaniu sytuacji i podejmiesz konkretne działania, które przybliżą Cię do całkowitej spłaty pożyczek i kredytów. 

Plan finansowy na przyszłość

Wyjście z długów to pierwszy krok na drodze do długotrwałego uzdrowienia domowego budżetu. Cała sztuka polega na tym, by z trudnych doświadczeń wyciągnąć właściwe wnioski na przyszłość. Na pewno dobrym rozwiązaniem będzie utrzymanie dobrych nawyków finansowych, które umożliwiły spłatę zadłużenia – ograniczanie zbędnych wydatków, rozważne planowanie budżetu czy szukanie dodatkowych źródeł dochodu.

Warto także określić własne finansowe sygnały ostrzegawcze. Jeśli np. stajesz wobec pytania czy zapłacić czynsz, czy ratę kredytu, masz do czynienia z sytuacją alarmową. W tym momencie pozbycie się problemu będzie jeszcze stosunkowo proste, więc musisz zacząć działać: np. ograniczyć wydatki i spróbować znaleźć dodatkowe źródło dochodu. Im później zareagujesz, tym trudniej będzie powstrzymać zaciskającą się pętlę. 

Pożyczanie bez chwilówek

Trzeba pamiętać, że rozsądne zadłużanie się nie jest niczym złym. Dopóki terminowo spłacasz swoje zobowiązania, nie musisz sobie obiecywać, że już nigdy nie pożyczysz od nikogo żadnych pieniędzy. Kredyty i pożyczki bankowe są użytecznymi produktami, które pomagają w realizacji zaplanowanych celów. Warto jednak korzystać z nich odpowiedzialnie, jednocześnie unikając podejrzanych pożyczkodawców, chwilówek i innych produktów pozabankowych.

Źródła 

https://www.big.pl/baza-wiedzy/spirala-zadluzenia-jak-wyjsc-z-dlugow

https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/upadlosc-konsumencka-i-uklad-konsumencki--praktyczny-poradnik-dluznika

https://bank.pl/bik-partnerem-kampanii-stop-spirali-zadluzenia-jak-pozyczac-zeby-nie-stracic-kontroli-nad-finansami/