Czy pieniądze na lokacie są bezpieczne? Rola Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w ochronie oszczędności

Lokata bankowa to jedna z najbezpieczniejszych form odkładania pieniędzy. Środki zgromadzone na rachunku objęte są automatyczną ochroną. Zapewnia ją Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Rola BFG polega na tym, by w razie problemów banku klient odzyskał swoje oszczędności.

Czym jest Bankowy Fundusz Gwarancyjny?

BFG to instytucja, której działanie regulowane jest na mocy ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, a nadzoruje ją Komisja Nadzoru Finansowego. To publiczna instytucja finansowa, której zadaniem jest ochrona depozytów zgromadzonych w bankach i spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.

Każdy bank działający w Polsce musi należeć do obowiązkowego systemu gwarantowania depozytów. Oznacza to, że klient nie musi nic robić – ochrona działa automatycznie od chwili wpłaty środków. Santander Consumer Bank, jako instytucja bankowa posiadająca licencję Komisji Nadzoru Finansowego, jest objęty tym samym systemem co inne podmioty na rynku.

Ile pieniędzy chroni BFG i na jakich zasadach?

Środki gwarantowane przez BFG wynoszą do równowartości 100 000 euro na jednego deponenta w jednym banku. Limit ten obejmuje wszystkie rachunki w danej instytucji łącznie – zarówno lokaty, jak i konta osobiste wraz z naliczonymi odsetkami. Kwotę przelicza się według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia spełnienia warunku gwarancji.

W przypadku upadłości banku lub oddziału banku zagranicznego Bankowy Fundusz Gwarancyjny wypłaca środki gwarantowane w ciągu 7 dni roboczych od dnia spełnienia warunku gwarancji. Dniem spełnienia warunku gwarancji jest moment, w którym Komisja Nadzoru Finansowego zawiesza działalność banku. Wypłata środków gwarantowanych przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny trafia bezpośrednio do deponenta – bez konieczności uczestniczenia w postępowaniu upadłościowym.

Wyższy limit ochrony – kiedy BFG gwarantuje więcej?

Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym przewiduje przypadki, gdy gwarancja BFG przekracza standardowy limit 100 000 euro. Podwyższona ochrona – do 200 000 euro – dotyczy osób fizycznych, których środki wpłynęły na rachunek nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem spełnienia warunku gwarancji. Taki depozyt musi jednak pochodzić z konkretnych tytułów:

• wyższa kwota gwarancji obejmuje środki m.in. ze sprzedaży nieruchomości niezwiązanej z działalnością gospodarczą, dziedziczenia lub zapisu, ubezpieczenia na życie lub wypadkowego, a także odprawy emerytalnej lub rentowej;
• ochroną gwarancyjną ponad standardowy limit objęte są też odszkodowania i środki z podziału majątku po rozwodzie;
• wypłata środków gwarantowanych ponad 100 000 euro następuje wyłącznie na wniosek deponenta.

Co nie jest objęte systemem gwarantowania?

Gwarancja BFG nie obejmuje ochrony wszystkich środków przechowywanych w bankach. Wyłączone są m.in. depozyty instytucji finansowych, takich jak banki i firmy ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne oraz instytucje rządowe. Środki przedsiębiorców i firm są chronione do tego samego limitu 100 000 euro, jednak ochrona nie dotyczy instrumentów finansowych, takich jak akcje czy obligacje. Rachunki powiernicze podlegają odrębnym zasadom.

W przypadku rachunku wspólnego każdy ze współposiadaczy korzysta z odrębnego limitu ochrony równego 100 000 euro. Oznacza to, że para prowadząca wspólne konto jest chroniona łącznie do równowartości 200 000 euro.

Rola BFG a depozyty – co warto wiedzieć?

Lokata zakładana w banku objętym obowiązkowym systemem gwarantowania depozytów jest instrumentem o niskim ryzyku. Środki do równowartości 100 000 euro są chronione niezależnie od kondycji finansowej instytucji, a gwarancja BFG działa z mocy prawa. System gwarantowania depozytów chroni deponenta nawet wtedy, gdy bank przechodzi przymusową restrukturyzację – nie tylko w przypadku ogłoszenia upadłości. Co to dokładnie oznacza?

Poza wypłatą środków gwarantowanych BFG dysponuje osobnym narzędziem – instrumentem przymusowej restrukturyzacji. Stosuje się go wtedy, gdy bankowi grozi upadłość, ale ogłoszenie jej nie leżałoby w interesie publicznym. W takim przypadku fundusz przejmuje kontrolę nad zagrożoną instytucją i może m.in. przenieść jej depozyty do innego banku, utworzyć instytucję pomostową lub przeprowadzić sprzedaż działalności. Środki klientów pozostają przez cały ten czas objęte gwarancją BFG do limitu 100 000 euro – bez przerwy w ochronie.

Źródła:

• https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160000996
• https://bfg.pl/gwarantowanie-depozytow/zasady-gwarantowania-depozytow/wysokosc-gwarancji-bfg/
• https://bfg.pl/przymusowa-restrukturyzacja/przymusowa-restrukturyzacja-bankow-i-kas/